Haberler
Bilim & Teknoloji
Yaşam
Kültür & Sanat
Haberler
Bilim & Teknoloji
Kültür & Sanat
Esad Önen (1873-1936) PDF Esad Bey, 1873 yılında Mardin’de doğdu. Babası Millizade Abdurrahman Efendi’dir. İlk ve orta eğitim-öğretimini Mardin Rüştiyesi’nde gördü. Rüştiyeyi tamamladıktan sonra Tahrirat Kâtibi göreviyle Halep’te devlet memurluğu yaptı. 1920 yılında Mardin Nüfus Müdürlüğünde Başkâtip görevini sürdürürken TBMM Birinci Dönem Mardin Milletvekili olarak intihab edildi. Mecliste; Nafia, Orman, Madenler, Dilekçe ve PTT komisyonlarında […]
Misâk-ı Millî PDF Misâk-ı Millî; Ahd-ı Millî, Peymân-ı Millî, Millî Misâk, Millî And, Ulusal And gibi değişik adlandırmalarla ifade edilmiştir. Ancak tarihsel süreçte bu adlandırmaların ve kavramsallaştırmaların içinde en yaygın kullanımı ise Misâk-ı Millî olmuştur. Misâk-ı Millî; Türk milletinin millî sözü, tam bağımsızlık andı, Türk İstiklal Harbi’nin hedefi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin bütün programlarının esas […]
Osman Zeki Uşşaklı (Eylül 1873-Mart 1945) PDF Osman Zeki Bey 1290 senesi Recebinde ( Eylül 1973) tarihinde Kayseri kasabasında dünyaya gelmiştir. Annesi Veciye (Vehiye) Hanım, babası Asakir-i şahane redif yüzbaşılarından Mustafa Efendi’dir. Sicill-i Umumî Defterleri’nde Türkçe okuma yazma bildiği belirtilerek, Kayseri Kasabası’nda bulunan Sıbyan mektebinde Mebadi-i ulum u diniyye (Din ilimlerine giriş) dersini aldığı) ve […]
Mehmed Derviş Bey (1281-1925) PDF Mehmed Derviş Bey, 1865 (1281) yılında Mardin’de doğdu. Babasının ismi Hafız Sabri Efendi’dir. Derviş Bey, ilk ve orta öğrenimini Mardin Rüştiyesinde tamamladı. Ardından Kasım Paşa Medresesinde (Kasımiye Medresesi) öğrenim görürken Rumi 1305 (1889-1890) yılında askerliğe çağırıldı. Askerliği sırasında Diyarbekir Askeri Rüştiyesi ve Mülkiye İdadisinde komisyon huzurunda Rumi 1305-1308 (1889-1893) yıllarında […]
Adnan Ötüken (1911-1972) PDF Türk kütüphaneciliğinin en önemli isimlerinden biri olan Adnan Cahit Ötüken 1911 yılında Manastır’da doğmuştur. İlkokulu 1924’de Kadıköy Osmangazi Mektebinde, ortaokulu 1928’de Kadıköy Ortaokulunda, liseyi 1931’de İstanbul Lisesinde tamamlamıştır. 1935’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji ve Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümlerinden mezun olmuştur. Üniversitenin iki ayrı bölümünü başarı ile bitiren Adnan Ötüken, […]
Yüksek Askerî Şura (YAŞ) PDF Türk askerî tarihinde şura geleneği, Orta Asya Türk Devletlerinden Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar gelen uzun bir geçmişe sahiptir. Örneğin Büyük Hun İmparatorluğunda her yılın ilk ayında Tanrı Kutu’nun sarayında komutanlar toplanır, ordunun durum ve ihtiyacı hakkında görüşülür, gereken emirler verilir ve buna göre askerî tedbirler alınırdı. Selçuklularda askerî işler, Divan-ı Arz’da […]
Hüseyin Ferit (Törümküney) Bey (1878-1925) PDF Hüseyin Ferit (Törümküney), 1878 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Babası Hacı İbrahim Recai, Kozan Sancağı Tahrîrât Eski Müdürüdür. Annesi ise Nefise Hanımdır. İlkokula babasının memuriyet görevini yaptığı Kütahya’da gitmiştir. Orta eğitimini ise 1893 yılında Fatih Rüştiyesinde tamamlamıştır. Ardından eğitimine Vefa Mektebi İdadisinde devam etmiş ve 1897’de mezun olmuştur. Ferit Bey, […]
Attila İlhan (1925-2005) PDF Attila İlhan, 15 Haziran 1925’te Menemen’de dünyaya gelmiştir. Babası Muharrem Bedrettin Bey, divan edebiyatına olan ilgisi ve hukukçu kimliğiyle görece seçkin, daha doğru bir ifade ile eğitimli bir figürken; annesi Perihan Hanım daha taşralı bir yapıyı temsil eden ancak bu taşralılık özelliklerini Anadolu’nun kültürel çeşitliliği olarak içinde barındıran bir kişiliktir. Anne […]
Halil Özyörük (1884-1960) PDF Halil Özyörük 1884 yılında İzmir’in Konak İlçesi Yıldız Mahallesinde doğdu. Meclis kayıtlarında “Halil Özyörük” nüfus kaydında “Halil İbrahim Özyörük” olarak ismi geçmektedir. Babası Mehmet Efendi, annesi Zehra Hanımdır. 23 Nisan 1906’da Behram Vehbi-Müteveffîye’nin kızı Sadriye hanımla evlendi. Mehmet Sedat, Leman, Mustafa Mukbil adında üç çocuk babasıdır. İlk, rüştiye ve lise öğrenimini […]
John de Robeck (1862-1928) PDF 1862’de İrlanda’da Baron De Robeck IV’ün (John Henry Edward Fock) oğlu olarak dünyaya gelmiştir, tam adı Sir John Michael De Robeck’tir. 1875’te İngiliz Kraliyet Donanması’na katılan John Michael De Robeck, I. Dünya Savaşı başlayıncaya kadar Çin, Kuzey Amerika ve Akdeniz sularında görev yapmıştır. I. Dünya Savaşı ilanı ile birlikte Çanakkale Boğazını ablukaya almakla görevli […]
Mustafa Kemal (Güney) Bey (1880-1943) PDF Mustafa Kemal Bey, 1880’de Bilecik’te dünyaya gelmiştir. Bilecik’in Câmi-i Kebîr Mahallesi’nden, Düyؘûn-ı Umûmiyede sandık emini olarak görev yapan Kadızâde İbrahim Rahmi Efendi ile Hatice Hanım’ın oğludur. Kadızâdelik, İbrahim Rahmi Efendi’nin büyük dedesi Kadızâde Mustafa’ya kadar dayanmaktadır. Mustafa Kemal Bey’in Hakkı (Gören) adında, 1930’lu ve 1940’lı yıllarda Bilecik’te hazine avukatlığı […]
Babanzade İsmail Hakkı Bey (1876-1913) PDF Babanzade İsmail Hakkı Bey 1876 yılında Bağdat’ta doğmuştur. Babası o dönemde Bağdat Valisi olan Mithat Paşa’nın mühürdarlığını yapan Mustafa Zihni Paşa, annesi Firuze Hanım’dır. Kuzey Irak’ta Süleymaniye şehrinin tanınmış ailelerinden Baban aşiretine mensuptur. İlkokul eğitimini Bağdat’ta tamamladıktan sonra İstanbul’a gelmiştir. Burada Mekteb-i İdadi ve Sultani’de eğitimine devam ederek 1895’te […]
Sıddık (Mumcu) Bey (1882-1944) PDF Amasya’nın Merzifon ilçesinde 1882 yılında dünyaya gelmiştir. Sıddık Bey’in ailesi Adana’nın Ceyhan ilçesinden gelerek bölgeye yerleşmiştir. Babası Mumcuzade Ali Efendi annesi Necibe Hanım’dır. Memleketinde ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra bir süre ticaret ile meşgul olmuştur. Memuriyet hayatı, 1905 yılında Merzifon Mal Müdürlüğünde tahsildarlık görevi ile başlamıştır. 1907 yılında Köprü […]
Hüseyin Sırrı Bellioğlu (1876-1958) PDF Hüseyin Sırrı Bey, 1876 yılında Kıbrıs’ın Lefkoşe kentinde doğmuştur. Babası eşraftan Mehmet Nuri Bey’dir. Bazı kaynaklarda “Mütekaid Yüzbaşı Nuri Ağa” olarak ifade edilmektedir. Annesi Ayşe hanımdır. İlk ve orta öğrenimini Lefkoşe’de tamamlayarak, yüksek öğretim için İstanbul’a gelmiş ve Mülkiye Mektebine kaydolmuştur. “Müsabaka imtihanı” ile bir üst sınıfa geçmiştir. Okula […]
Mehmet Şükrü Efendi (Keskin) (1880-1948) PDF Şeyh Şükrü Efendi’nin adı, TBMM kayıtlarında Mehmet Şükrü, soyadı ise Keskin olarak geçmektedir. Şeyh Şükrü Efendi’nin doğum tarihi ve doğum yeri ile ilgili farklı kaynaklarda, farklı bilgilere rastlanmaktadır. TBMM resmi internet sitesinde yayında bulunan Milletvekilleri Albümü’nde ve Tercüme-i Hal kağıdında yer alan bilgiye göre Şeyh Şükrü Efendi 1888 yılında […]
Mehmed Şerif (Avcıoğlu) (1845-1929) PDF 1845 yılında Sinoplu Mustafa Efendi ile Adile Hanımın Kırklareli’nin Vize ilçesi Çakıllı köyünde doğan oğlu Mehmed Şerif Bey, eğitiminin ilk safhası olan sıbyan ve rüştiye mekteplerini memleketi Kırklareli’nde tamamladıktan sonra İstanbul’a idadi için gelmiş, Mekteb-i Sultanî’den (Galatasaray Lisesi) mezun olmuştur. Fakat bu husus hakkında bazı kaynaklarda yaşının ilerlemiş olması hasebi […]
Rüştü Bey (Bulduk) (1874-1924) PDF 1290/1874’te Elazığ’ın Palu ilçesinin Yazıbaşı köyünde doğdu. Babası Hacı Necip Paşa, annesi ise Kadriye Hanım’dı. İlk ve ortaöğrenimini Palu’da tamamladı. Toprak sahibi babasından kalan arazide çiftçilik ile meşgul oldu. Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nin 4. dönemi yani son dönemi için 18 Şubat 1920’de yapılan seçimde Ergani’den milletvekili seçildi. 1 Kasım 1920’de […]
Dr. Atıf Bey (1880-?) PDF Atıf Bey, 1880 yılında Mora yarımadasında Yenişehir’de Rasim Efendi ile Enver Hanımın oğulları olarak dünyaya gelmiştir. Tıp eğitimi alan Atıf Bey, mezun olduktan sonra İpek Sancağı Belediye Tabipliği görevi ile çalışma hayatına başlamıştır. İkinci görev yeri ise 1911 yılında Çorum livası olmuştur. Burada belediye tabipliği görevini yaparken 1912 yılında Balkan […]
Hüseyin Avni Alparslan Bey (1876-1921) PDF Hüseyin Avni Alparslan, 1876 yılında Tirebolu’da doğmuştur. Babası Öksüzoğullarından (Hüseyin Yazıcıoğullarından) Hoca Emin Efendi, annesi Yanıkömeroğullarından Mehmet Kapudan’ın kızı Kadın Hanım’dır. Tirebolu’da Cintaşı Mahallesinde dünyaya gelen Hüseyin Avni Bey, ilk eğitimini babasından ve mahalle mektebinde almıştır. Tirebolu’da Rüştiye Mektebinde okumuş, 1898’de Trabzon İdadisi’nden mezun olmuş ve aynı yıl İstanbul’da […]
Fahri Belen (1893-1975) PDF Fahri Belen, 1893 yılında Bolu’nun Debbağlar Mahallesi’nde (günümüzde Tabaklar Mahallesi) doğmuştur. Babası, Bolulu Paşabeyoğulları ailesinden tahsilat müfettişi Sami Efendi, annesi ise Hüsniye Hanım’dır. Türkiye Büyük Millet Meclisi milletvekilleri veri tabanında ismi Mehmet Fahrettin Belen olarak geçse de Mekteb-i Harbiye’ye girişinde tutulan künye kaydında Mehmed Fahri isimiyle kaydedilmiştir. Fahri Belen’in, Hasan Tahsin, Necmi […]
Ali Sait Akbaytugan (1872-1950) PDF 1872 yılında Balıkesir’in Manyas ilçesine bağlı Hacı Osman Köyü’nde doğmuştur. Annesi Ayşe (Çizemuğ) Hanım, babası Khunca Kasbolet (Canbulat) Bey’dir. Ailesinin kökeni, Kafkasya’nın Soçi bölgesinden Osmanlı topraklarına sürülen Çerkes boylarından biri olan Ubıhlar’a dayanmaktadır. Babası Kasbolet Bey, 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı’na Çerkes gönüllü süvari birliğinin bir subayı olarak katılmış ve 5 […]
Chaim Weızmann (1872-1952) PDF İsrail’in ilk Devlet Başkanı, bilim ve devlet adamı Profesör Chaim Weizmann, İsrail Devleti’nin kurulmasında etkili olan liderler arasındaydı. 1874 yılında, Rusya’nın Motal kasabasında doğdu. Ozer Weizmann ve Rachel Leah Weizmann’ın 15 çocuğundan üçüncüsüdür. 4 yaşından 11 yaşına kadar, İbranice, Yahudi Yasası ve Kutsal Kitap eğitimi veren geleneksel bir ilkokul olan cheder […]
Theodor Herzl (1869-1904) PDF Theodor (Benjamin Ze’ev) Herzl, Avusturyalı bir yazar ve gazeteci olup, siyasi siyonizmin kurucusu olarak bilinir. 2 Mayıs 1860’ta Budapeşte’de doğdu. Varlıklı bir Yahudi ailenin çocuğuydu. Eğitimine Budapeşte’de bir Yahudi hazırlık okulunda başladı. On yaşındayken modern derslere ağırlık verilen Realschule’ye girdi. Daha sonra Augustinian Confession of Pest’in Evanjelik Hümanistik Yüksek Gymnasium’una geçti. […]
Türk Seyyahin Cemiyeti – Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu PDF Dünyada 19. Yüzyılın başından itibaren seyahat acentesi fikri gündeme gelmeye başlamış, İngiltere’de Robert Smart ilk buharlı gemi acentesini kurmuştur. Sanayi Devriminin ardından ulaşım teknolojisinin gelişmesi ve seyahat edenlerin artması ile 1841’de Thomas Cook seyahat ve turizmin alanındaki çalışmalara hız vermiş, 1845’te bir acente açarak turizmde […]
Arthur James Balfour (1848-1930) PDF Arthur James Balfour, 25 Temmuz 1848’de İskoçya’nın Doğu Lothian kentinde Whittingehame House’da dünyaya gelmiştir. İkinci Salisbury Markisi’nin dördüncü kızı Lady Blanche Gascoigne Cecil ile evlenen James Maitland Balfour’un en büyük oğlu ve 3. Salisbury Markisi’nin yeğenidir. İngiltere’de pek çok seçkin insanın eğitim gördüğü Eton College’de (1861-1866) ve Cambridge’deki Trinity College’de […]
Hacı Salih Hayali Yaşar (1869-1922) PDF 1869 yılında Urfa’nın Birecik ilçesinde doğmuştur. Anne adı Safiye, babası ise Şeyh Müslüm’dür. İlk ve orta öğrenimini Birecik Rüştiyesinde tamamlamış ve özel hocalardan din dersleri almıştır. Birecik Rüştiyesinde ikinci muallim ve bir süre de vekaleten birinci muallimlik yapmıştır. İlk Mektep Müfettişi, Tahrirat Kâtibi ve Karkamış kazılarında Hükümet Komiseri olarak […]
Keçecizade Mehmet Emin Bey PDF Keçecizade Hafız Mehmet Emin Bey, Osmanlı Devleti’nin son döneminde, 1879 yılında Balıkesir’de Börekçiler Mahallesi’nde dünyaya gelmiştir. O, “Keçeci”, “Keçeci Hafız”, “Keçecizade Emin Efendi”, “Belediye Başkanı Hafız Bey”, “Keçeci Hafız Emin Bey”, “Hafız Bey”, “Keçecizade” gibi çok çeşitli lakaplarla anılmıştır. Keçecizade Hafız Mehmet Emin Bey’in babası Hancı (veya Pabuççu) Ahmet Ağa, […]
Hacı Mehmet Efendi (Önay) (1844-1923) PDF Hacı Mehmet Efendi, 1844 yılında Doğubayazıt’ta dünyaya gelmiştir. Fakat meclis zabıtlarında doğum tarihi 1846-1847 yılı olarak ifade edilmiştir. Babası Muharremzade Musa Ağa, annesi ise Hatice Hanım’dır. Eğitim hayatına Doğubayazıt’ta başlamış, burada ilk ve orta öğrenimini tamamlamıştır. Erken yaşlarda gösterdiği başarılar ve eğitim merakı, onu medrese eğitimi almaya yönlendirmiştir. Medrese […]
İsmail Hakkı Okday (1881-1977) PDF İsmail Hakkı Okday, Osmanlı Devleti’nin son sadrazamı Ahmet Tevfik Paşa’yla İsviçre asıllı Elisabeth Tschumi’nin (Afife Hanım) oğulları olarak 29 Ekim 1881’de Atina’da dünyaya geldi. İlk ve ortaokulu Berlin’de tamamladıktan sonra babasının Hariciye Nazırlığına atanması dolayısıyla 1895 yılında İstanbul’a geldi. Ana dili Almancanın yanında çok iyi derecede Rumca ve Fransızca bilen […]
Ziraat Bankası PDF Osmanlı Devleti’nde modern anlamda bankacılık sisteminden önce işlemler sarraflar ve bankerler tarafından gerçekleştirilmiştir. Osmanlı Devleti’nde ilk banka Bank-ı Dersaadet olup 1849 yılında J. Alléon ve Emmanuel Baltacı tarafından 50 bin keselik sermaye ile kurulmuş fakat ömrü uzun olmamış, 1852’de iflas etmiştir. Bank-ı Dersaadet’ten sonra Osmanlı Devleti sınırları içerisinde kurulan diğer bankalar Bank-ı […]
General Harbord Raporu PDF Harbord Raporu, Trabzon limanı dahil Giresun ve Erzincan’ın batı; Erzurum ve Muş’un güneybatı; Bitlis ve Van’ın güney sınırlarından geçen hattın doğusundaki toprakların dahil edildiği Büyük Ermenistan’ın kurulabilmesi için sahadaki durumu ve gereklilikleri belirleyebilmek amacıyla ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından görevlendirilen General James Harbord liderliğinde ilgili uzmanlardan oluşan bir kurul tarafından hazırlanmıştır. […]
Mehmet Celal Bey (Saraçoğlu) (1888-1928) PDF Mehmet Celal Bey, 1888’de Adana’da doğdu. Babası Mahalle Muhtarı Ali Efendi, annesi ise Ayşe Hanım’dır. Adı bazı kaynaklarda Mehmet Celalettin/Celaleddin diye ifade edilse de tüm Meclis zabıtlarında Mehmet Celal, bazen de sadece Celal olarak geçmektedir. Mehmet Celal Bey, ilk ve ortaöğrenimini Adana İdadisinde tamamladıktan sonra Mülkiye Mektebine girdi. 13 […]
Mustafa Lütfi Bey (Mustafa Lütfü Azer) (1878-1939) PDF Mustafa Lütfi Bey 1878 tarihinde Azerbaycan’ın Şamahı şehrinde dünyaya gelmiştir. Anne adı Safure, babası Hacı Sadrettin Efendi’dir. 1902’de Şamahı Medresesinde eğitimini tamamlayan Lütfi Bey daha sonra İstanbul’a gelmiş ve Fatih Medresesinde Dersiam Dağıstanlı Abdülfettah Efendinin kürsüsüne devam etmekle beraber öğrenimini 1905’te Öğretmen okulunda tamamlamış, 1907 yılında medreseden […]
Abdurrahman Dursun (Yalvaç) Bey (1873-1948) PDF Tokat’ın Zile ilçesinde 1873 yılında dünyaya gelmiştir. Babası Müderris Sofuzade Hüseyin Efendi, annesi ise Ayşe Dudu Hanım’dır. Zile’de ilköğrenimini tamamlayan Dursun Bey, 1888 yılında Tokat Medresesinde eğitim almaya başlamıştır. Burada Müftü Osman Efendi’den ders ve icazetname alarak tahsilini tamamlamasının ardından eğitimine İstanbul Erkek Öğretmen Okulunda devam etmiş ve […]
Menteşe Gazetesi PDF Paris Barış Konferansı’nda verilen karar üzerine 15 Mayıs 1919 günü İzmir’i işgal eden Yunanistan, işgalini Aydın vilayetinin içlerine doğru genişletmeye başladı. Bunun üzerine Türkler silahlı direnişe geçtiği gibi çeşitli yollarla da hakkını savunmaya ve seslerini iç ve dış kamuoyuna duyurmaya çalıştı. Özellikle Aydın’ın işgali ve sonrasında yaşananlar nedeniyle merkezi Muğla olan Menteşe […]
Alfred Kantorowicz (1880-1892) PDF Alfred Kantorowicz, 18 Haziran 1880’de Posen’de doğmuştur. İlköğretim eğitiminden sonra üniversitede diş hekimliği öğrenimi almak için 1901’de başladığı tıp öğrenimini 1905’de bitirerek, tıp hekimi diplomasını almıştır. 1906’da ise diş hekimliği doktoru unvanını kazanmıştır. 1907’ye kadar Berlin’de Virchow Hastanesi Dâhiliye Bölümü ile Robert Koch Enstitüsü Enfeksiyon Hastalıkları Bölümünde asistan olarak görev yapmıştır. […]
Fritz Neumark (1900-1991) PDF Fritz Neumark, 20 Temmuz 1900’de Almanya’nın Hannover şehrinde dünyaya gelmişti. Babasının adı Jakop annesinki ise Toni’dir. Üniversiteye Berlin’de başlamış ve Jena Üniversitelerinde tamamlamıştır. Yüksek lisansını Münih’te yapmış ve Doktorasını da Hamburg Üniversiteleri’nde tamamlayarak yükseköğretimi bitirmiştir. Çalışma hayatına Alman Maliye Bakanlığı’nda başlamış ve daha sonra, hocası Wilhelm Gerloff’un yönlendirmesiyle akademiye girmişti. Frankfurt/Meinz […]
Philip Schwartz (1984-1977) PDF Philipp Schwartz, 19 Temmuz 1894’te Macaristan’ın Werschetz kentinde doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini bu şehirde tamamladıktan sonra, 1919’da Budapeşte Tıp Fakültesini bitirmiş ve aynı yıl Frankfurt Main Üniversitesi Paralojik Anatomi Enstitüsünde asistanlığa başlamıştır. 1923’te doçent, 1927’de de profesör olarak Almanya’nın en genç akademisyenlerinden birisi olmuştur. P. Schwartz 1932’de Nazi idaresinin baskısı sonucu kendisi […]
Rudolf Nadoly (1873-1953) PDF Rudolf Nadolny, Prusya kökenli varlıklı bir ailenin oğlu olarak 7 Aralık 1873’te Doğu Prusya’da dünyaya gelmiştir. Babası August Nadolny, Annesi Agnes Nadolny’dir. Nadolny’nin çocukluğu ailesi çiftçilikle uğraştığı için taşrada geçmiştir. Nadolny, 4 Şubat 1905’te Anny Kaufmann ile evlenmiş ve bu evliliğinden üç çocuğu dünyaya gelmiştir. Eğitim hayatına Doğu Prusya’daki Lotzen Kasabasında […]
Atatürk Çocuk Yuvası PDF Bugün toplumsal hafızada yer edinmiş adıyla Çocuk Esirgeme Kurumu, esas olarak Osmanlı Devleti zamanında Himâye-i Etfâl Cemiyeti adı altında kurulmuş sivil bir yapılanmadır. Bu sivil hareket ilk olarak Balkan savaşları sonrasında ebeveynlerini (baba veya anne ya da baba ve anne) kaybeden çocukların korunması amacıyla, 1908 yılında Kırklareli’nde başlamıştır. Fakat bu yerel-sivil […]